Hak nedir?
Hakların tanımı hakkında birden çok teori mevcuttur. Bunlar irade teoremi,menfaat teooremi ve ikisinin karması biçiminde düşünülebilir. Hak, bireyin, diğer insanların kendi hayatlarını yaşama şekline müdahale etmeden, kendi yaşamına yön verme özgürlüğüdür. Hukuk düzeninin kişilere tanımış olduğu yetkilerdir. Bu yetkilerin belirli bir sınırı vardır.Bu haklar aşıldığı takdirde aşan kişi cezanlandırılabilir ya da bu aşmayla hakkını ihlal ettiği kişiye tazminat ödemeye mahkum edilebilir. Hak kullanılırken başkalarının haklarını çiğnemek suç veya haksız fiil teşkil eder
Hak kavramı
Hak, hareket ve varlığın meşruiyet kaynağıdır. Örneğin insan, yaşama hakkına dayanarak yaşamını sürdürür ya da düşünce özgürlüğü hakkına dayanarak düşünce izharında bulunur. İnsan, hayvanlar ya da herhengi bir mahluk gibi iradesi herhangi bir şekilde sınırlanmadığı için, bu kaynağa dayanarak herşeyi yapabilir. Ama bu şekilde davranırsa kaos ortaya çıkar ve düzen ihtiyacı ortaya çıkar. Düzen kuralların konulması ve uyulmasını sağlamak amacıyla, uyulmadığı takdirde müeyyidelendirilmesi ile oluşur. Bu kuralları devlet belirler. Devlet,bu kuralları belirlerken, meşruiyet kaynağını, insanların ona düzeni sağlasın diye devrettiği haklardan alır. Yaşamın bir amacı kişinin kendini bulmasıdır. Kim olduğunun yaşamda, kişinin kendisinin bulması için düşünmesi , araştırması, incelemesi, denemesi vb. davranışları ve olayları yaşaması, öğrenmesi, sorgulaması gerekir bu yüzden hak kavramı insanlar için gereklidir.
Temel haklarımız nelerdir ?
Anayasamızda temel haklar ve özgürlükler üç başlık altında toplanır. Bunlar:
Kişi Hak ve Hürriyetleri:
1- Kişi dokunulmazlığı
2- Kişi hürriyeti ve güvenliği
3- Özel hayatın gizliliği ve korunması (Konut dokunulmazlığı haberleşme hürriyeti)
4- Yerleşme ve seyahat hürriyeti
5- Din ve vicdan hürriyeti
6- Düşünce ve kanaat hürriyeti
7- Bilim ve sanat hürriyeti
8- Basın ve yayınla ilgili hürriyetler (Düzeltme ve cevap hakkı)
9- Toplantı hak ve hürriyeti (Dernek kurma hürriyeti toplantı gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı)
10- Mülkiyet hakkı
11- Hak arama hürriyeti
12- Temel hak ve hürriyetlerin korunması
Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler:
1- Ailenin korunması
2- Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi
3- Çalışma ile ilgili haklar
4- Toplu iş sözleşmesi grev hakkı ve lokavt
5- Ücrette adalet sağlanması
6- Sağlık çevre ve konut hakkı
7- Gençliğin korunması ve spor hakkı
8- Sosyal güvenlik hakları
9- Tüketici hakları
10- Tarih kültür ve tabiat varlılarının korunması
Siyasi Haklar ve Ödevler:
1- Türk vatandaşlığı
2- Seçme seçilme siyasi faaliyetlerde bulunma hakları
3- Kamu hizmetine girme hakkı
4- Dilekçe hakkı
Temel hak ve özgürlüklerimizin kısıtlanabileceği durumlar; savaş hali, sıkı yönetim, seferberlik hali, olağanüstü hal, kamu sağlığı ve güvenliğinin bozulduğu durumlarda vs.
Benzer bağlantılar
Hak ne demek? (Ticari terimler kategorisi)
(Right) Kelime olarak Arapça "hakk" tan gelir. Hukuk düzeni tarafından gerçek veya tüzel kişilere tanınan, belirli davranış olanağı sağlayan yetki veya yetkiler demetidir. Her hak bir hukuk kuralından kaynaklanır. Hukuk kuralı, hakkın içeriğini ve bu hakka sahip olmanın koşullarını belirler. Hukuk, ayrıca kişinin sahip olduğu hakkı kullanabilmesi ve hakkın korunabilmesi için de bir takım önlemler koymuştur. Kişinin hakkını tanımayanların veya engelleyenlerin bu haklan tanımaları ve saymaları gerektiğinde Devlet gücü kullanılarak sağlanır. Yani haklar müeyyidelerle (yaptırımlar) desteklenmiş ve korunmuşlardır. Haklar, kaynaklandıkları hukuk kurallarının niteliğine göre, Özel Haklar ve Kamu Haklan diye iki gruba ayrılırlar. Kişilerin toplumla olan ilişkilerini düzenleyen kurallardan (Kamu Hukuku kuralları) doğan haklarıyla. Devletin emretme yetkisine dayanan haklar Kamu Haklarıdır. Yurttaşların Anayasa’da yer alan temel hakları, seçme ve seçilme hakkı gibi haklar bu grupta yer alır. Özel haklar ise Özel Hukuk kurallarından kaynaklanırlar. Bunlara Medeni Haklar da denir. Mülkiyet, evlenme, miras, alacak, v.s. gibi. Özel hakların türleri şunlardır : Ayni Haklar, Fikri Haklar, Kişilik Hakları, Mal varlığı Haklan ve Kişisel Haklar.
